ਜੇਕਰ ਘਰ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਂਤੀ ਬਣਾਈ ਰੱਖਣੀ ਹੈ ਤਾਂ ਪਤੀ ਦਾ ਘਰ ਵਿੱਚੋਂ ਨਿਕਲਣਾ ਹੀ ਇੱਕੋ ਇੱਕ ਤਰੀਕਾ ਹੈ। ਅਦਾਲਤਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਸਬੰਧੀ ਹੁਕਮ ਜਾਰੀ ਕਰਨੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ। ਭਾਵੇਂ ਪਤੀ ਕੋਲ ਰਹਿਣ ਲਈ ਕੋਈ ਹੋਰ ਘਰ ਨਾ ਹੋਵੇ। ਮਦਰਾਸ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਨੇ ਹਾਲ ਹੀ ‘ਚ ਘਰੇਲੂ ਹਿੰਸਾ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ‘ਚ ਇਹ ਗੱਲ ਕਹੀ ਹੈ।
ਆਓ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ ਪੂਰਾ ਮਾਮਲਾ…
ਦਰਅਸਲ ਪਤਨੀ ਪੇਸ਼ੇ ਤੋਂ ਵਕੀਲ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ ਤਲਾਕ ਲਈ ਪਰਿਵਾਰਕ ਅਦਾਲਤ ਵਿੱਚ ਪਟੀਸ਼ਨ ਦਾਇਰ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸ ਨੇ ਦੂਜੀ ਪਟੀਸ਼ਨ ਵੀ ਦਾਇਰ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਵਿਚ ਉਸ ਨੇ ਅਦਾਲਤ ਨੂੰ ਤਲਾਕ ਤੱਕ ਘਰ ਵਿਚ ਸ਼ਾਂਤੀ ਬਣਾਏ ਰੱਖਣ ਦੀ ਅਪੀਲ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਚਾਹੁੰਦੀ ਸੀ ਕਿ ਅਦਾਲਤ ਪਤੀ ਨੂੰ ਘਰੋਂ ਬਾਹਰ ਜਾਣ ਦਾ ਹੁਕਮ ਦੇਵੇ। ਪਤੀ ਨੇ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਉਹ ਇੱਕ ਚੰਗਾ ਪਤੀ ਹੈ।
ਅਦਾਲਤ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਘਰ ਵਿਚ ਸ਼ਾਂਤੀ ਬਣਾਈ ਰੱਖਣ ਲਈ ਕਿਹਾ। ਪਤਨੀ ਇਸ ਹੁਕਮ ਨਾਲ ਸਹਿਮਤ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਇਸ ‘ਤੇ ਉਸ ਨੇ ਇਕ ਹੋਰ ਪਟੀਸ਼ਨ ਦਾਇਰ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਜਸਟਿਸ ਮੰਜੁਲਾ ਨੇ ਇਸ ਪਟੀਸ਼ਨ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰ ਲਿਆ ਅਤੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਦੋ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਘਰ ਛੱਡਣ ਦਾ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ।
(ਅਦਾਲਤ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਅਦਾਲਤਾਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਔਰਤਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਉਦਾਸੀਨ ਨਹੀਂ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਜੋ ਘਰ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਤੋਂ ਡਰਦੀਆਂ ਹਨ।)
ਇੱਕ ਨਿੱਜੀ ਚੈੱਨਲ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਕਰਦਿਆਂ ਫੈਮਿਲੀ ਐਂਡ ਕ੍ਰਿਮੀਨਲ ਲਾਅ ਐਕਸਪਰਟ, ਐਡਵੋਕੇਟ ਸਚਿਨ ਨਾਇਕ ਨੇ ਇਸ ਸਬੰਧੀ ਕੀ ਕਿਹਾ ਆਉ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ
ਸਵਾਲ: ਕੀ ਅਜਿਹੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿਚ ਕੋਈ ਘਰੇਲੂ ਔਰਤ (ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਵਕੀਲ ਔਰਤ) ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਘਰੋਂ ਕੱਢਣ ਲਈ ਅਦਾਲਤ ਵਿਚ ਅਪੀਲ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ?
ਜਵਾਬ: ਬਿਲਕੁਲ। ਚਾਹੇ ਉਹ ਘਰੇਲੂ ਔਰਤ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਨੌਕਰੀ ਕਰਨ ਵਾਲੀ। ਜੇਕਰ ਉਸਦਾ ਪਤੀ ਘਰੇਲੂ ਹਿੰਸਾ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ ਤਾਂ ਉਹ ਅਦਾਲਤ ਵਿੱਚ ਪਟੀਸ਼ਨ ਦਾਇਰ ਕਰਕੇ ਅਪੀਲ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਔਰਤ ਅਦਾਲਤ ‘ਚ ਆਪਣੀ ਗੱਲ ਸਾਬਤ ਕਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਘਰੇਲੂ ਹਿੰਸਾ ਐਕਟ 2005 ਦੀ ਧਾਰਾ 19ਬੀ ਤਹਿਤ ਅਦਾਲਤ ਇਹ ਵੀ ਹੁਕਮ ਦੇ ਸਕਦੀ ਹੈ ਕਿ ਪਤੀ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਅਤੇ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਨਵਾਂ ਘਰ ਦਿਵਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਉਹ ਅਜਿਹਾ ਕਰਨ ਦੇ ਸਮਰੱਥ ਨਹੀਂ ਹੈ ਤਾਂ ਆਪ ਘਰ ਛੱਡ ਦੇਵੇ।
ਕਈ ਪਤੀ ਜਾਂ ਸਹੁਰੇ ਵਿਆਹ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਕਦੇ ਦਾਜ ਲਈ ਅਤੇ ਕਦੇ ਧੀ ਦੇ ਜਨਮ ਕਾਰਨ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਤੰਗ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਅਜਿਹੇ ‘ਚ ਵਿਆਹੁਤਾ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਦੇਸ਼ ‘ਚ ਕੁਝ ਅਜਿਹੇ ਕਾਨੂੰਨ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਬਾਰੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਜਾਣਨ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ।
ਸਵਾਲ: ਇਸ ਮਾਮਲੇ ‘ਚ ਅਦਾਲਤ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਜੇਕਰ ਪਤੀ ਕਾਰਨ ਪਰਿਵਾਰ ਦਾ ਮਾਹੌਲ ਖ਼ਰਾਬ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਪਤੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰੋਟੈਕਸ਼ਨ ਆਰਡਰ ਭਾਵ ਪ੍ਰੋਟੈਕਸ਼ਨ ਆਰਡਰ ਤਹਿਤ ਘਰੋਂ ਕੱਢਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਸਵਾਲ: ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਪਤਨੀ ਨੇ ਤਲਾਕ ਲਈ ਦਾਇਰ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਪਤੀ ਨੇ ਨਹੀਂ। ਤਾਂ ਤਲਾਕ ਕਿਵੇਂ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ?
ਜਵਾਬ: ਪਟਿਆਲਾ ਹਾਊਸ ਕੋਰਟ ਦੀ ਐਡਵੋਕੇਟ ਸੀਮਾ ਜੋਸ਼ੀ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਪਤਨੀ ਵਿਵਾਦਿਤ ਤਲਾਕ ਲੈ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਤਰਫਾ ਤਲਾਕ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਅਦਾਲਤ ਪਤਨੀ ਤੋਂ ਸਬੂਤ ਮੰਗ ਸਕਦੀ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਤਲਾਕ ਕਿਉਂ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਹਿੰਦੂ ਮੈਰਿਜ ਐਕਟ, 1955 ਦੀ ਧਾਰਾ 13 ਸਪਸ਼ਟ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਵਿਵਾਦਿਤ ਤਲਾਕ ਦੇ ਆਧਾਰ ਬਾਰੇ ਦੱਸਦੀ ਹੈ-
ਨਾਜਾਇਜ ਸਬੰਧ – ਇਹ ਇੱਕ ਅਪਰਾਧ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਪਤੀ ਜਾਂ ਪਤਨੀ ਵਿੱਚੋਂ ਕਿਸੇ ਨੇ ਵਿਆਹ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਕਿਸੇ ਨਾਲ ਸਰੀਰਕ ਸਬੰਧ ਬਣਾਏ ਹੋਣ ।
ਬੇਰਹਿਮੀ- ਇਸ ਵਿੱਚ ਮਾਨਸਿਕ ਜਾਂ ਸਰੀਰਕ ਦਰਦ, ਦੁਰਵਿਵਹਾਰ, ਮਾਨਸਿਕ ਜਾਂ ਸਰੀਰਕ ਸ਼ੋਸ਼ਣ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਧਰਮ ਪਰਿਵਰਤਨ- ਹਿੰਦੂ ਵਿਆਹ ਵਿੱਚ, ਜੇਕਰ ਪਤੀ ਜਾਂ ਪਤਨੀ ਵਿੱਚੋਂ ਕੋਈ ਇੱਕ ਧਰਮ ਪਰਿਵਰਤਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਸਨੂੰ ਤਲਾਕ ਦਾ ਆਧਾਰ ਮੰਨਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਮਾਨਸਿਕ ਵਿਗਾੜ- ਮਾਨਸਿਕ ਵਿਗਾੜ ਵਿੱਚ ਮਨ ਦੀ ਅਵਸਥਾ, ਮਾਨਸਿਕ ਬਿਮਾਰੀ, ਜਾਂ ਸਮੱਸਿਆ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜੋ ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਅਸਧਾਰਨ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਹਮਲਾਵਰ ਬਣਾਉਂਦੀ ਹੈ।
ਕੋੜ੍ਹ– – ਕੋੜ੍ਹ ਜਾਂ ਕੋੜ੍ਹ ਇੱਕ ਛੂਤ ਵਾਲੀ ਅਤੇ ਪੁਰਾਣੀ ਬਿਮਾਰੀ ਹੈ, ਜੋ ਚਮੜੀ ਅਤੇ ਨਸਾਂ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਉਂਦੀ ਹੈ।
ਕਰ ਪਤੀ-ਪਤਨੀ ਵਿਚਕਾਰ ਸੱਤ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਕੋਈ ਸੰਚਾਰ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਸ ਨੂੰ ਤਲਾਕ ਦਾ ਆਧਾਰ ਮੰਨਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਇਸ ਪੂਰੇ ਮਾਮਲੇ ‘ਚ ਔਰਤ ਦੇ ਪਤੀ ਨੇ ਕੀ ਕਿਹਾ, ਆਓ ਵੀ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ
ਪਤੀ ਨੇ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਉਹ ਇੱਕ ਚੰਗਾ ਪਤੀ ਅਤੇ ਪਿਤਾ ਸੀ। ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਘਰ ਵਿਚ ਰਹਿਣਾ ਪਸੰਦ ਨਹੀਂ ਕਰਦੀ। ਉਹ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਮੌਕਿਆਂ ‘ਤੇ ਘਰੋਂ ਬਾਹਰ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇੱਕ ਆਦਰਸ਼ ਮਾਂ ਉਹ ਹੈ ਜੋ ਹਮੇਸ਼ਾ ਘਰ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਘਰ ਦੇ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਪਤਨੀ ਵਕੀਲ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਉਸ ਨੂੰ ਅਦਾਲਤ ਵਿੱਚ ਖਿੱਚ ਰਹੀ ਹੈ।
ਜਾਂਦੇ-ਜਾਂਦੇ ਅਸੀਂ ਇਹ ਵੀ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਅਦਾਲਤ ਨੇ ਪੂਰੇ ਮਾਮਲੇ ‘ਚ ਕੀ ਕਿਹਾ।
ਇਕ-ਦੂਜੇ ‘ਤੇ ਦੋਸ਼ ਲਗਾਉਣ ਨਾਲ ਸਥਿਤੀ ਅਤੇ ਮਾਮਲਾ ਦੋਵੇਂ ਵਿਗੜ ਜਾਣਗੇ। ਇਸ ਮਾਮਲੇ ‘ਚ ਪਤੀ-ਪਤਨੀ ਦੇ ਦੋ ਬੱਚੇ ਹਨ। ਇੱਕ ਦਸ ਸਾਲ ਦਾ ਤੇ ਇੱਕ ਛੇ ਸਾਲ ਦਾ। ਪਤੀ ਹਮੇਸ਼ਾ ਗਾਲ੍ਹਾਂ ਕੱਢਦਾ ਰਹੇਗਾ, ਬੱਚਿਆਂ ਲਈ ਇਹ ਠੀਕ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮਾਨਸਿਕ ਸਥਿਤੀ ‘ਤੇ ਬੁਰਾ ਅਸਰ ਪਵੇਗਾ।
ਜੇਕਰ ਵਿਆਹੁਤਾ ਜੀਵਨ ਠੀਕ ਨਹੀਂ ਚੱਲਦਾ ਤਾਂ ਇਕ ਛੱਤ ਹੇਠਾਂ ਰਹਿਣ ਦਾ ਕੋਈ ਮਤਲਬ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਹਾਂ, ਕਦੇ-ਕਦੇ ਦੋਵੇਂ ਧਿਰਾਂ ਨੂੰ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਅਜਿਹਾ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਬੱਚੇ ਪਤੀ ਦੇ ਵਿਵਹਾਰ ਕਾਰਨ ਡਰੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਪਤਨੀ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਅਸੁਰੱਖਿਅਤ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ।
ਦੋਵਾਂ ਪੱਖਾਂ ਨੂੰ ਸੁਣਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅਦਾਲਤ ਨੇ ਪਤਨੀ ਦੇ ਹੱਕ ਵਿੱਚ ਫੈਸਲਾ ਸੁਣਾਇਆ। ਜਸਟਿਸ ਆਰ ਐਨ ਮੰਜੁਲਾ ਨੇ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਪੀੜਤ ਪਤਨੀ ਦੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਦੋ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਘਰੋਂ ਬਾਹਰ ਜਾਣਾ ਪਵੇਗਾ। ਜੇਕਰ ਪਤੀ ਅਜਿਹਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਘਰੋਂ ਕੱਢਣ ਲਈ ਪੁਲਿਸ ਭੇਜ ਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇਗੀ।